Doctoraatsbursaal – Kinderen, jongeren en digitale veiligheid

De doctoraatspositie wordt ingebed in het Lab voor Mediacultuur & Beleid van het Departement Communicatiewetenschappen, Faculteit Sociale Wetenschappen.

Het Lab onderzoekt de wisselwerking tussen media, technologie en samenleving, met bijzondere aandacht voor onder meer digitale jongerencultuur, digitale en mediawijsheid, online risico’s en kansen, digitale weerbaarheid, diversiteit en kwetsbaarheid. Binnen het Lab wordt gewerkt met zowel kwantitatieve als kwalitatieve onderzoeksmethoden en in nauwe samenwerking met internationale onderzoeksnetwerken en maatschappelijke partners.

Project

We zoeken een gemotiveerde doctoraatsbursaal met een uitgesproken interesse in de digitale leefwereld van kinderen en jongeren en in vraagstukken rond digitale veiligheid.

Een belangrijk vertrekpunt voor het doctoraat kan worden gevormd door de gegevens van EU Kids Online. Het nieuwe EU Kids Online-rapport uit 2026 is gebaseerd op surveydata van ongeveer 30.000 kinderen en jongeren in 19 Europese landen en biedt een bijzonder rijke basis voor verder verdiepend en vergelijkend onderzoek.

Binnen dit brede domein is er ruimte om het precieze doctoraatsonderwerp samen verder uit te werken. Een bijzondere belangstelling gaat uit naar het gebruik van generatieve AI door kinderen en jongeren: niet alleen in onderwijscontexten, bijvoorbeeld voor leren, schrijven, informatie zoeken en probleemoplossing, maar ook in het dagelijkse leven, waar AI-systemen steeds vaker worden gebruikt als persoonlijke gesprekspartner, raadgever of bron van ondersteuning. Dit roept vragen op over onder meer autonomie, kritisch denken, afhankelijkheid, privacy, misleidend of schadelijk advies en de grenzen tussen technologische ondersteuning en menselijke begeleiding.

• kinderen, jongeren en generatieve AI, zowel in onderwijscontexten als in het dagelijkse leven;
• digitale vaardigheden, AI-geletterdheid en kritisch omgaan met digitale technologie;
• online risico’s én kansen, digitale veiligheid en welzijn;
• sociale en digitale ongelijkheden;
• specifieke groepen kinderen en jongeren en vormen van kwetsbaarheid;
• de rol van ouders, scholen en andere actoren in het ondersteunen van veilig, kritisch en competent digitaal mediagebruik.

Methodologisch zien we expliciet ruimte voor een onderzoeksopzet waarin grootschalige kwantitatieve analyses worden gecombineerd met verdiepend kwalitatief onderzoek. Naast survey- en longitudinale analyses kan het doctoraat bijvoorbeeld gebruikmaken van etnografische methoden, digitale etnografie, observaties, interviews, dagboekstudies of andere digitale methoden om zicht te krijgen op hoe jongeren AI en andere digitale technologieën daadwerkelijk integreren in hun dagelijkse praktijken en hoe risico’s en kansen in concrete gebruikssituaties ontstaan.

Ook andere onderzoeksvragen die duidelijk aansluiten bij kinderen, jongeren en digitale veiligheid kunnen worden besproken. Interesse in dit onderzoeksdomein is essentieel.

Profiel

Als doctoraatsbursaal ontwikkel je, in overleg met de promotor, een eigen onderzoeksproject dat resulteert in een doctoraat in de communicatiewetenschappen. Je maakt deel uit van het onderzoeksteam van het Lab voor Mediacultuur & Beleid en neemt actief deel aan de wetenschappelijke activiteiten van het Lab.

Je werkzaamheden omvatten onder meer het uitwerken van onderzoeksvragen en een theoretisch kader, het analyseren van bestaande en eventueel nieuw te verzamelen data, het publiceren van onderzoeksresultaten in internationale peer-reviewed tijdschriften en het presenteren van resultaten op nationale en internationale wetenschappelijke conferenties.

Het werken met EU Kids Online-data is aangewezen als vertrekpunt. Van daaruit kan het doctoraat worden verdiept met eigen kwantitatieve en/of kwalitatieve dataverzameling, waaronder etnografisch onderzoek en digitale methoden. We moedigen in het bijzonder onderzoeksontwerpen aan die grootschalige patronen verbinden met een diepgaand begrip van de concrete digitale praktijken en ervaringen van jongeren.

We Zoeken Een Kandidaat Die

• een masterdiploma in de communicatiewetenschappen heeft behaald;
• een duidelijke en aantoonbare interesse heeft in onderzoek naar kinderen, jongeren en digitale veiligheid, en in het bijzonder in actuele ontwikkelingen rond digitale media en artificiële intelligentie;
• uitstekende studieresultaten kan voorleggen;
• een sterke basis heeft in statistiek en kwantitatieve onderzoeksmethoden en goede resultaten behaalde voor methodologische en statistische opleidingsonderdelen;
• belangstelling heeft voor het werken met omvangrijke surveydata en cross-nationaal vergelijkend onderzoek, onder meer met EU Kids Online-data;
• interesse heeft in het combineren van kwantitatieve analyses met kwalitatieve, etnografische en/of digitale onderzoeksmethoden;